Pastırma sıcaklarının halen devam ettiği
keyifli bir Pazar günü Kariye Müzesi'ne gitmeye karar verdik. Kariye Müzesi'nde bulunan çeşitli dini hikayeler anlatan mozaiklere, fresklere anlamadan bakıyor olmamak için Beşiktaş'taki Kabalcı Kitabevi'nden bir rehber kitap almaya karar veriyoruz. Kariye müzesiyle ilgili Ahmet Faik Özbilge'nin Fener Balat Ayvansaray kitabını alıyoruz.. Ve Karaköy üzerinden önce motorla Ayvansaray'a, sonra yürüyerek Edirnekapı'daki Kariye Müzesi'ne ulaşıyoruz. Yol boyunca dersimize çalışmayı da ihmal etmiyoruz.

Kariye veya eski adıyla Khora İstanbul'un en eski manastırlarından biri. Bizans sanatının en nadide, en göz alıcı eserlerini içinde barındırıyor. Kariye'nin bulunduğu bölge 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanlartarafından kutsal bir mekan olarak kabul ediliyor ve birçok dindar ziyaretçiyi kendine çekiyor. Bölgenin kutsallığı Hristiyanlığın ilk döneminde putperestler
tarafından Aziz Babylas'ın seksen dört müridiyle birlikte İzmit'te öldürülmesinin akabinde buraya defnedilmesinden ve kutsal emanetlerinin buraya taşınmasından geliyor. İçinde barındırdığı ikonalar yüzünden ikonolazma karşıtları tarafından geçen 10 yüzyıl içinde birkaç defa yakılıyor.

9. yüzyıldaki İznik Konsili'nde ikonacıların zaferiyle Kariye Manastırı da hediye edilen yeni hazinelerle ihtişamlı günlerine geri dönüyor. Tarihi boyunca Manastır çeşitli istilalarda tekrar tekrar tahrip ediliyor ve tekrar tekrar inşa ediliyor, 1510'da Osmanlılar tarafından resimlerin üzeri panoyla örtülerek camiye çevriliyor, 1956'da ise panolar kaldırılarak müze haline getiriliyor.

Müzeye giriş yaptıktan sonra gezintimize nereden başlayacağımızı bilemeden resimlerle rehberdeki hikayeleri eşleştirmeye çalışarak dolanmaya başlıyoruz. Tam hayalkırıklığı içinde resimleri anlamaya çalışmaktan vazgeçecekken, müzeye giren İngiliz turist kafilesi ve
rehberlerini gördükten sonra yüzümüz aydınlanıyor. Turist rehberinin peşine takılarak müzeyi doğru biçimde gezmeye başlıyoruz. Ben notlarımı alırken Volkan da mozaik ve fresklerin fotoğraflarını çekiyor.

Klisenin ana bölümü olan naosta solda Hz İsa
sağda ise Hz İsa'yı kucağına almış Hz Meryem görülüyor.
Hz İsa'nın elindeki kitapta Grekçe şu sözler yazıyor:
"Bana gelin, siz tüm yorgunlar ve ağır yükler taşıyanlar,
ben size huzur veririm." Hz Meryem'in olduğu bölümde "Tüm evreni kapsar" anlamına gelen bir yazı yazıyor.

İç narteks'in içinde en dibindeyiz. (1A)

Müzenin birinci bölümünde Hz. Meryem'in hayatıyla ilgili
hikayelere rastlanıyor. Bu bölümdeki hikayeler batıdaki
kliselerde resmedilen hikayelerden biraz farklı. Çünkü
Doğu'nun kliselerinde Yeni Ahit'e alınmamış diğer
evanjillerdeki hikayelere de itibar ediliyor. Bu durum
turistleri oldukça şaşırtıyor.




İlk resimler Hz Meryem'in doğuşunu, 6 aylıkken 7 adım atarak yürümeye başlaması gibi olayları gösteriyor.











Evlenme çağına gelen Hz Meryem'in taliplerinin asaları bir sunağa bırakılıyor ve doğru adayın seçilebilmesi içinkutsal bir işaret bekleniyor. Ve bir süre sonra Yusuf'a ait asa yeşeriyor. Böylece Yusuf ile Hz Meryem evleniyorlar. Hz Meryem'in Yusuf ve Yusuf'un önceki evliliğinden olma oğluyla yeni evlerine gidişleri de bu resmin sağındaki duvarda resmedilmiş.






Eşi iş gezisinde olan Hz Meryem'e kuyu başındayken dört büyük melekten Cebrail görünüyor. Resimdeki Cebrail'in Yunanlıların aşk meleği Eros'u anımsatması bizi biraz gülümsetiyor. Cebrail Hz Meryem'e bir çocuğu olacağının müjdesini veriyor.

Orta Kapıdan dış narteks'in (2A) içine geçiyoruz.

İş gezisinden dönüp de Hz Meryem'in hamile olduğunu öğrenen Yusuf önce onu boşamak istiyor. Ancak rüyasında gördüğü bir melek ona çocuğun Tanrı'dan geldiğini ona bildiriyor, o da bu isteğinden vazgeçiyor. Meryem, Yusuf ve Yusuf'un oğlu Nasıra'dan Beytlehem'e nüfus sayımı için yolculuğa çıktıktan kısa bir süre sonra Hz İsa doğuyor.

Yazının devamını okumak için lütfen kısa bir süre sonra yayınlayacağımız
Kariye Müzesi (2) : HZ. İsa'nın Doğuşu yazısını bekleyin.

3 Aralık 2006

Tuğba Tarakcı ve Volkan Özçelik

 bu yazıyı sevdin mi?  hemen una ekle!